Con gái đã lấy chồng có được chia đất cha mẹ không?

Đây là quan niệm truyền thống, không phải quy định của pháp luật.

Thực tế, rất nhiều vụ kiện tranh chấp đất đai giữa anh chị em trong gia đình bắt nguồn từ chính sự hiểu lầm này.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự hiện hành:

Con trai và con gái đều bình đẳng về quyền thừa kế.

Việc:

• đã lấy chồng;
• ở xa;
• nhập hộ khẩu nơi khác;
• đổi họ;
• không chăm sóc cha mẹ;

không làm mất quyền được hưởng di sản thừa kế, nếu thuộc diện được hưởng theo pháp luật hoặc theo di chúc.

Nói cách khác:

Đã lấy chồng vẫn có quyền được chia đất của cha mẹ.

1. Khi cha mẹ mất không để lại di chúc

Đây là trường hợp xảy ra nhiều nhất.

Nếu cha mẹ mất mà không lập di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật.

Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm:

• Vợ hoặc chồng của người chết;
• Cha mẹ của người chết (nếu còn sống);
• Các con của người chết.

Điều quan trọng là:

Con trai và con gái được hưởng phần bằng nhau.

Ví dụ:

Cha mất để lại mảnh đất (tài sản riêng của người cha) trị giá 6 tỷ đồng.

Gia đình có:

• mẹ còn sống;
• 2 con trai;
• 2 con gái (đều đã lấy chồng).

Khi chia thừa kế theo pháp luật sẽ có 5 người thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Mỗi người được hưởng khoảng 1,2 tỷ đồng giá trị quyền sử dụng đất.

Không có quy định nào nói:

"Con gái lấy chồng thì mất quyền hưởng."

2. Cha mẹ chỉ có đất nhưng chưa sang tên cho ai

Nhiều gia đình nghĩ rằng:

"Con trai đang ở trên đất thì đương nhiên được sở hữu."

Đây là suy nghĩ sai.

Nếu quyền sử dụng đất vẫn đứng tên cha mẹ thì sau khi cha mẹ mất:

Đó là di sản thừa kế.

Muốn đứng tên hợp pháp phải:

• tất cả những người thừa kế cùng thỏa thuận;
• hoặc Tòa án giải quyết việc chia thừa kế.

Một người không thể tự ý làm sổ đỏ đứng tên mình nếu chưa có sự đồng ý của các đồng thừa kế hoặc chưa có bản án, quyết định có hiệu lực.

3. Con gái lấy chồng có phải "ra khỏi dòng họ" nên không được chia?

Không.

Pháp luật Việt Nam không phân biệt nam hay nữ trong quyền thừa kế.

Việc:

• lấy chồng,
• sinh sống nơi khác,
• chuyển hộ khẩu,
• không cùng thờ cúng tổ tiên,

không làm mất quyền hưởng di sản.

4. Con gái đã nhập hộ khẩu nhà chồng có được chia đất không?

Có.

Nhiều người nhầm lẫn giữa:

• quyền thừa kế và
• hộ khẩu.

Hai vấn đề này hoàn toàn khác nhau.

Quyền hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nơi đăng ký thường trú.

Dù đã:

• cắt hộ khẩu,
• nhập hộ khẩu nhà chồng,
• sinh sống ở nước ngoài,

thì vẫn có quyền hưởng phần di sản của cha mẹ nếu đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

5. Con gái đã được cha mẹ cho tiền khi lấy chồng thì còn được chia đất không?

Điều này phụ thuộc vào từng trường hợp.

Trường hợp 1: Cha mẹ chỉ hỗ trợ tiền cưới

Ví dụ:

• cho 100 triệu đồng;
• cho vàng cưới;
• cho xe máy.

Đây không được xem là từ bỏ quyền thừa kế.

Sau này cha mẹ mất, người con gái vẫn được chia đất nếu thuộc diện hưởng thừa kế.

Trường hợp 2: Cha mẹ đã tặng cho riêng mảnh đất

Nếu trước đây cha mẹ đã:

• lập hợp đồng tặng cho đất;
• sang tên hợp pháp;

thì phần đất đó là tài sản riêng đã được nhận.

Khi cha mẹ mất, người con vẫn có thể được hưởng phần di sản còn lại, nếu không có thỏa thuận khác hoặc di chúc hợp pháp quy định khác.

Trường hợp 3: Người con tự nguyện từ chối nhận di sản

Nếu có văn bản từ chối nhận di sản đúng quy định thì sẽ không được nhận phần thừa kế đó.

6. Cha mẹ lập di chúc chỉ cho con trai thì sao?

Nếu di chúc:

• hợp pháp;
• được lập đúng quy định;
• người lập minh mẫn, tự nguyện,

thì di sản sẽ được chia theo nội dung di chúc.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, pháp luật vẫn bảo vệ quyền của những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc nếu họ thuộc diện được pháp luật bảo vệ.

Vì vậy, không phải mọi trường hợp "không cho con gái hưởng" đều đương nhiên có hiệu lực đối với toàn bộ di sản.

7. Con gái có quyền yêu cầu chia đất khi nào?

Người con gái có thể yêu cầu:

• xác định di sản của cha mẹ;
• chia thừa kế quyền sử dụng đất;
• hủy giấy chứng nhận đã cấp trái pháp luật (nếu có căn cứ);
• yêu cầu Tòa án chia phần thừa kế của mình;
• yêu cầu hủy văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản nếu có vi phạm.

Nếu các anh em không tự thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

    8. Để tránh tranh chấp kéo dài giữa anh chị em trong gia đình, cha mẹ nên:

• Lập di chúc hợp pháp khi còn minh mẫn.
• Xác định rõ phần tài sản của từng người.
• Công khai ý chí với các con để hạn chế mâu thuẫn.
• Thực hiện các thủ tục tặng cho, chuyển nhượng hoặc phân chia tài sản đúng quy định nếu có nhu cầu.

Đối với người con gái, nếu quyền lợi bị xâm phạm, không nên tự ý ký vào các giấy tờ từ chối hoặc thỏa thuận phân chia di sản khi chưa hiểu rõ nội dung. Nên tham khảo ý kiến luật sư để được đánh giá hồ sơ và lựa chọn phương án phù hợp.