Đây là những câu hỏi mà các luật sư thường xuyên nhận được khi tư vấn cho khách hàng. Trên thực tế, khi người thân bị tạm giữ hoặc tạm giam, nhiều gia đình rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng, không biết phải bắt đầu từ đâu. Tuy nhiên, nếu hiểu đúng quy định của pháp luật và có những bước xử lý kịp thời thì sẽ góp phần bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội.
Có.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, sau khi thi hành Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, Lệnh bắt, Quyết định tạm giữ hoặc Lệnh tạm giam, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm thông báo cho gia đình, người thân hoặc người đại diện hợp pháp của người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn biết.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, nếu việc thông báo ngay có thể cản trở hoạt động điều tra, truy bắt đồng phạm hoặc gây ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án thì cơ quan tiến hành tố tụng có thể thực hiện việc thông báo sau theo quy định của pháp luật.
Luật sư Nguyễn Đình Huề, luật sư Lê Minh Khang làm việc tại Trại tạm giam số 2 Công an TP Hải Phòng
Được, nhưng việc thăm gặp phải tuân thủ quy định của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam.
Ngoài việc thăm gặp theo quy định, gia đình còn có quyền:
Gửi tiền lưu ký;
Gửi quần áo;
Gửi thuốc chữa bệnh theo hướng dẫn của cơ sở giam giữ;
Gửi đồ dùng sinh hoạt và nhu yếu phẩm cần thiết.
Tuy nhiên, các đồ vật gửi vào phải đúng quy định và không thuộc danh mục cấm của cơ sở giam giữ.
Ví dụ: Người thân có thể gửi quần áo, sách, kính thuốc hoặc thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, nhưng không được gửi điện thoại di động, thiết bị ghi âm, chất kích thích hoặc các vật dụng bị pháp luật cấm.
Theo kinh nghiệm tham gia bào chữa trong nhiều vụ án hình sự, đây là việc quan trọng nhất mà gia đình cần thực hiện.
Nhiều người cho rằng chỉ khi vụ án được đưa ra xét xử mới cần có Luật sư. Thực tế, giai đoạn điều tra mới là giai đoạn quyết định, bởi phần lớn chứng cứ của vụ án được thu thập trong thời gian này.
Khi tham gia từ sớm, Luật sư có thể:
Tư vấn quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ, tạm giam;
Tham gia hỏi cung theo quy định của pháp luật;
Kiến nghị thu thập chứng cứ gỡ tội;
Đề nghị thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn khi có căn cứ;
Bảo đảm việc điều tra được tiến hành đúng quy định pháp luật.
Ví dụ: Trong một vụ án cố ý gây thương tích, Luật sư đã kịp thời thu thập hình ảnh camera chứng minh thân chủ chỉ tham gia can ngăn, không trực tiếp gây thương tích. Đây là căn cứ quan trọng giúp thay đổi nhận định ban đầu của cơ quan điều tra.
Có thể.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, nếu đủ điều kiện, người bị buộc tội có thể được xem xét áp dụng biện pháp bảo lĩnh hoặc đặt tiền để bảo đảm thay cho biện pháp tạm giam.
Tuy nhiên, việc có được chấp nhận hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
Tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội;
Nhân thân của người bị buộc tội;
Khả năng bỏ trốn hoặc cản trở điều tra;
Điều kiện cụ thể của vụ án.
Không phải mọi trường hợp đều được áp dụng biện pháp này.
Đối với tạm giữ
Tạm giữ là biện pháp ngăn chặn có thời hạn ngắn.
Theo quy định hiện hành, thời hạn tạm giữ là 03 ngày và trong trường hợp cần thiết có thể được gia hạn nhưng tổng thời gian tối đa không quá 09 ngày.
Nếu hết thời hạn này mà không có căn cứ để khởi tố hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn khác thì người bị tạm giữ phải được trả tự do.
Đối với tạm giam
Nếu vụ án được khởi tố và chuyển sang áp dụng biện pháp tạm giam thì thời hạn điều tra sẽ dài hơn.
Thông thường:
Tội phạm ít nghiêm trọng: không quá 02 tháng;
Tội phạm nghiêm trọng: không quá 03 tháng;
Tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng: không quá 04 tháng.
Đối với những vụ án đặc biệt phức tạp, thời hạn này có thể được gia hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Nếu gia đình cho rằng việc bắt, tạm giữ hoặc tạm giam không đúng quy định của pháp luật thì có quyền:
Khiếu nại đến cơ quan đã ban hành quyết định;
Khiếu nại đến Viện kiểm sát có thẩm quyền để kiểm sát tính hợp pháp của các quyết định và hành vi tố tụng.
Việc khiếu nại đúng thời điểm sẽ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội cũng như hạn chế các vi phạm tố tụng nếu có.
Khuyến nghị của Luật sư
Khi người thân bị tạm giữ hoặc tạm giam, điều quan trọng nhất là không nên hoang mang hoặc tìm cách giải quyết theo cảm tính. Gia đình cần bình tĩnh, tìm hiểu rõ quy định của pháp luật, chủ động liên hệ với cơ quan tiến hành tố tụng để nắm thông tin, đồng thời mời Luật sư tham gia bào chữa ngay từ giai đoạn đầu của vụ án.
Sự tham gia kịp thời của Luật sư không chỉ giúp bảo vệ các quyền hợp pháp của người bị buộc tội mà còn góp phần bảo đảm việc giải quyết vụ án được khách quan, đúng pháp luật và tránh những sai sót có thể ảnh hưởng đến kết quả của cả quá trình tố tụng.
Văn phòng Luật sư Tất Thành luôn sẵn sàng đồng hành cùng khách hàng trong các vụ án hình sự, tham gia bào chữa ngay từ giai đoạn điều tra, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội theo đúng quy định của pháp luật.
